Oost-Vlaams Erfgoedtreffen

vrijdag, 10 mei, 2019 -
09:30 tot 16:00

Erfgoed leeft in Oost-Vlaanderen. De voorbije jaren zijn er talloze projecten op touw gezet om het erfgoed op een verrassende of vernieuwende manier te bewaren of te ontsluiten.

Op het Oost-Vlaams Erfgoedtreffen krijg je een breed palet van deze praktijkvoorbeelden. Heb je zelf een idee voor een project waarvoor je steun of advies zoekt? Op dit erfgoedtreffen kan je kennismaken met een waaier aan organisaties die je daarbij kunnen helpen.


Het programma

9.30u-10u: onthaal met koffie

10u-10.30u: Plenair gedeelte

10.45u-11.30u: Parallelsessies reeks 1

11.30u-11.45u: Pauze

11.45u-12.30u: Parallelsessies reeks 2

12.30u-13.45u: Lunch

13.45u-14u: Verzamelen voor rondleiding

14u-16u: Rondleidingen

  • de Bijloke-site door de ogen van het STAM - Stadsmuseum Gent
  • de Bijloke-site door de ogen van Monumentenwacht Oost-Vlaanderen
  • de Bijloke-site door de ogen van de kunstenaars (in spe)

 

Praktisch

Deelnemen aan dit erfgoedtreffen kost € 5 (lunch inbegrepen).

Inschrijven doe je voor 1 mei via dit formulier

Het Oost-Vlaams Erfgoedtreffen vindt plaats in het STAM-Stadsmuseum Gent. Adres: Bijlokesite, Godshuizenlaan 2, 9000 Gent. Alles over de bereikbaarheid van deze site vind je hier.  


De organisatie

Dit Erfgoedtreffen is een initiatief van Herita, FARO, Provincie Oost-Vlaanderen, het STAM, de erfgoedcellen, de intergemeentelijke onroerend erfgoeddiensten en de Regionale Landschappen

Meer informatie over de parallelsessies

Meer dan erfgoed. Geestelijk gezondheidsproject met Carus 

Hoe kan erfgoed psychiatrische patiënten helpen bij hun herstelproces? Samen met zorginstelling Karus werkte Erfgoed Viersprong twee pilootprojecten uit. In deze sessie vertelt Erfgoed Viersprong over haar ervaringen in deze trajecten. Kom meer te weten over o.a. de therapeutische waarde van objecten en laat je inspireren om via erfgoed het welzijn van patiënten uit de geestelijke gezondheidszorg te verbeteren.

Door Ans Van de Cotte (Erfgoed Viersprong)


Casa Proxima. Het Erfgoedhuis Hof ter Welle als buurtplaats voor lokale erfgoedzorg 

Erfgoedhuis Hof ter Welle in Beveren is een eigentijds erfgoedproject waarin erfgoedzorg, participatie met lokale (erfgoed)actoren, beleving en geschiedenis samenvloeien op een bekoorlijke historische locatie. Het Erfgoedhuis Hof ter Welle is het kloppende hart van de Beverse erfgoedwerking. Vanuit het Erfgoedhuis belichten we de lokale Beverse geschiedenis en zetten lokale publieksprojecten op stapel met diverse doelgroepen. Kortom, een plek die inspireert, animeert en doet dromen.

Door Bert Verwerft (gemeente Beveren)


Vleermuizen in de ijskelder?! Erfgoed en natuur onder een dak 

De ijskelder van het kasteel van Opdorp was ooit een van de grootste uit de regio. Enkele jaren terug bleek er nog weinig over te zijn van deze ooit zo imposante kelder. Via een samenwerking met heel wat partners slaagde het Regionaal Landschap Schelde-Durme erin om deze ijskelder opnieuw herop te bouwen. Bovendien werd de ijskelder ingericht voor vleermuizen. Kortom: een inspirerend voorbeeld van samenwerking tussen natuur en erfgoed, ook relevant voor ander klein niet-beschermd erfgoed in Vlaanderen!

Door Robbert Schepers (Regionaal Landschap Schelde-Durme)


Sterke communicatie begint met een verhaal: praktijkvoorbeelden en tips 

De erfgoedsector zit vol verhalen. We zouden zelfs kunnen zeggen dat de sector bestaat om al die verhalen levend te houden. Maar hoe krijgen we mensen zover om ons verhaal te komen ontdekken én verder te vertellen? En hoe kan jij jouw verhaal met beperkte tijd en middelen toch bekend maken? Tijdens deze sessie zoomen we in op het belang van communicatie, aan de hand van praktische tips en concrete voorbeelden.

Door Chloé Spruyt en Charlotte Meys (Herita)


Erfgoed practices, tricks & tools uit het veld

Cultureel erfgoed een onderschatte meerwaarde voor onze lokale ontwikkeling.

Welke tools kunnen ons helpen om onze stadsgenoten, bezoekers warm te maken voor ons prachtige erfgoed? Hoe kunnen we eigenaars het belang laten inzien van hun waardevol erfgoed? Hoe belangrijk is netwerking binnen erfgoed? Hoe maken we erfgoed-en OMD programma’s extra aantrekkelijk. Stadsontwikkeling en erfgoed, zijn onze beleidsmensen zich daar voldoende van bewust? Waarom kan erfgoed zo inspireren?
Een waaier van vragen vraagt een waaier van concrete practices. In deze sessie kom je buiten met een koffer vol bruikbare praktijkvoorbeelden. Mogelijks heb je zin om er direct in te vliegen.

Door Werkgroep Erfgoed, Landschap en Stadsvernieuwing


Cenotaaf. Of hoe je zelf een herdenkingsmonument kunt maken 

Funerair erfgoed inventariseren en gemeenten ondersteunen bij het beheer en het behoud ervan: dat wil Erfpunt realiseren op de Wase begraafplaatsen. Tegelijk ontwikkelde Erfpunt een doe-het-zelf pakket om zelf een cenotaaf,  een soort van grafteken, ineen te zetten. De cenotaaf wordt aan de zeven gemeenten in het Waasland aangeboden, om zo met de lokale gemeenschappen een hedendaags herdenkingsmonument te ontwikkelen. Een inspirerend voorbeeld hoe je funerair erfgoed naar een breed en divers publiek kunt brengen.

Door Jeroen van Vaerenbergh en Jan De Kesel (Erfpunt)


Met de fiets in de hand, luister je door het hele land. Fietstochten langs volksverhalen in het Land van Dendermonde 

Zoek je naar een manier om lokaal erfgoed origineel en digitaal te ontsluiten? Dan biedt het volksverhalenproject van Erfgoedcel Land van Dendermonde je ongetwijfeld inspiratie. De erfgoedcel verzamelde lokale volksverhalen en liet die vervolgens inlezen door dialectsprekers. Via de Erfgoedapp van FARO werden deze geluidsopnames gekoppeld aan meer dan 30 locaties in de regio Dendermonde. Voeg daarbij een brochure met fietsroutes langs de verhalen en je hebt een erfgoedproject dat een breed publiek aanspreekt!

Door Sofie De Veirman (Erfgoedcel Land van Dendermonde) en Steffie Coppens (IOED Schelde-Durme)


Vele handen maken licht werk. Vrijwilligers en jobstudenten helpen bij de inventarisatie van bouwkundig erfgoed 

Oost-Vlaanderen telt heel wat waardevolle gebouwen waarvan er slechts een deel beschermd is als monument. Deze gebouwen werden in verleden geïnventariseerd en samengebracht in de inventaris van bouwkundig erfgoed. Voor IOED’s is het een belangrijke opdracht om deze inventaris actueel te houden. Tijdens deze sessie bespreken IOED’s Meetjesland en Erfpunt hoe zij de inventarisatie in hun regio aanpakken. Erfpunt werkt hiervoor met jobstudenten, IOED Meetjesland met vrijwilligers. Je krijgt ook te horen wat de voordelen, valkuilen en succesfactoren zijn als je werkt met vrijwilligers of met jobstudenten.

Door Sophie Anseeuw (IOED Meetjesland) en Jan De Kesel (Erfpunt)


Vuur doet leven! Erfgoed voor iedereen 

Het project ‘Vuur doet Leven!’ gaat over brood bakken en bakovens. En dit vanuit een integrale benadering. Want het project focust zowel op onroerend erfgoed (bakovens, landschap), roerend erfgoed (bakkersobjecten, oude foto’s) als immaterieel erfgoed (verhalen, recepten, kennis over de bakoven). Het behoud en de ontsluiting van al deze vormen van erfgoed staat centraal. Bovendien brengt het project een nieuwe sociale dynamiek rond bakken (en bouwen) op gang. Het project kan rekenen op een groot enthousiasme bij verenigingen, besturen, erfgoedspelers, bakoveneigenaars en geïnteresseerden. Kortom, met ‘Vuur doet Leven!’ verbinden we mensen en kennis. Een project van iedereen en voor iedereen!

Door Anne Hollevoet (Regionaal Landschap Vlaamse Ardennen) en Lien Urmel (Interlokale vereniging Erfgoed Vlaamse Ardennen)


Goed geregeld?! Huisvesting voor lokale erfgoedorganisaties  

Vele lokale erfgoedorganisaties die op zoek zijn naar (betere) huisvesting, kijken naar hun gemeentebestuur voor ondersteuning. Maar voor een gemeentebestuur is het niet altijd vanzelfsprekend om zomaar huisvesting aan te bieden. Per slot van rekening zijn er vele lokale verenigingen die bij de gemeente komen aankloppen voor steun. Aan de hand van drie praktijkvoorbeelden verkennen we hoe gemeentebesturen en lokale erfgoedorganisaties wederzijdse afspraken kunnen maken. Welke ondersteuning kan een gemeentebestuur bieden, maar ook wat kan een erfgoedorganisatie daar tegenover stellen? En hoe kunnen beide partijen deze afspraken vastleggen?

Door Gregory Vercauteren (FARO. Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed)


Kwieke Molens. Water en wind in Denderland en Herzele

Met project Kwieke Molens zetten de Erfgoedcel Denderland en het Provinciaal Molencentrum het molenerfgoed en het molenambacht in de kijker. Hiervoor organiseerden zij een waaier aan activiteiten. Ze ontwikkelden een educatieve brochure en educatief materiaal in de molens, documenteerden het molenerfgoed, verbeterden de toegankelijkheid van de molens en ondersteunden de reeds bestaande opleiding voor molenaars en molengidsen. Al deze acties zetten het publiek aan om de maalvaardige molens in regio Denderland te bezoeken en dit uniek stukje molenambacht actief te gaan ontdekken.

Door Ide Manteleers (MOLA) en Johan Bracke (eigenaar en actief molenaar)


De handen in elkaar: samen zorgen voor de kerkinterieurs

Eigenaars, beheerders, vrijwilligers, overheidsdiensten, restauratiebedrijven en erfgoedinstellingen: ze zijn allemaal van belang in de zorg voor erfgoed en dus ook voor de interieurs van kerken.
Vaak is het een hele uitdaging om al deze erfgoedzorgers te laten communiceren en samenwerken als een goed geoliede machine. Bovendien is het niet steeds duidelijk wie welke rol vervult.

De Provincie Oost-Vlaanderen, met haar diensten Erfgoed en Monumentenwacht Oost-Vlaanderen, heeft hier een activerende en ondersteunende rol. Aan de hand van enkele concrete begeleidingstrajecten in kerken, maak je kennis met de ondersteuningsmogelijkheden vanwege de Provincie rond advisering, toestandsrapportering, behoud en beheer, waardering, subsidies, vorming, ontsluiting …

Vrijwilligers, beheerders en erfgoedzorgers: verwacht je aan praktische tips en een interessante ervaringsuitwisseling.

Door Sien Godderis (Monumentenwacht Oost-Vlaanderen) en Jo Rombouts (dienst Erfgoed)