Alfabet van de erfgoedsector: tuinarcheologie

De archeologie is een groot huis met veel kamers, dat bovendien geregeld aan uitbreiding toe is. Zo is tuinarcheologie in Vlaanderen pas sinds een klein decennium een nieuw specialisme. In het Verenigd Koninkrijk en ook in Frankrijk is men er al langer mee bezig. We hebben het dan niet over archeologie in tuinen en parken…


Pioniers


Wat is tuinarcheologie wél? Een Vlaams pioniersvoorbeeld: Museum Plantin-Moretus in Antwerpen wilde achterhalen hoe de 17de-eeuwse binnentuin er in de uitgeverij-drukkerij en woning van de Moretussen uitzag. Een van de doelen was de (gedeeltelijke) reconstructie van de oude tuin. Dit staaltje van (stads)tuinarcheologie leverde veel bruikbare informatie op, bijvoorbeeld over soorten planten, het ontwerp van de aanleg enz. Een andere Vlaamse pionier is de Landcommanderij Alden Biesen en haar tuinpaden: hoe liepen die in de 18de eeuw? Daar kun je tuinhistorisch onderzoek naar doen, maar je kunt er dus ook op tuinarcheologische wijze naar zoeken. Tuinhistorici en tuinarcheologen werken uiteraard het beste samen.
 

Brede discipline


Het zal duidelijk zijn: tuinarcheologie is een (smal) specialisme en tegelijk een breed veld, als we dat woord hier mogen gebruiken: er komen veel disciplines en soorten kennis aan te pas, zoals dat in de archeologie in het algemeen meer en meer het geval is. Het gaat over de aanleg en de bijbehorende getuigen daarvan, over planten (en eventueel dieren), over waterbeheer, over de contextuele band met de omgeving, over economische en sociale geschiedenis... En het gaat van de Romeinse tijd tot en met de 20ste eeuw. De aanleiding om een tuinarcheologisch project op te starten is vaak een voorgenomen herinrichting, een bouwplan of een eventuele reconstructie.


Meer dan kastelen


Wie bij tuinarcheologie denkt aan kasteel- en andere elitetuinen, heeft maar deels gelijk. Het gaat ook over openbare parken, tuinen in en bij ziekenhuizen – zoals onder meer botanische tuinen –, begraafplaatsen en hun aanleg door de eeuwen heen, stadstuinen enz. Ook dat maakt mee de breedheid van deze tak van de archeologie uit.


Meer over tuinarcheolgie


 

Ook in de reeks 'Alfabet van de erfgoedsector': 
Open Erfgoed
Zen-Monument
Onroerenderfgoedgemeente
Onroerenderfgoeddepot
Europa Nostra
Strategie 21
Berlin Call to Action
Onroerenderfgoedrichtplan
Landschapsatlas
Inbreuken en misdrijven tegen het onroerend erfgoed
Afwegingskaders
Badges
Saro
Vaststellings(procedure)