"Elke rondleiding is anders, naargelang van het publiek"

Als we van elke dag Open Monumentendag willen maken, willen we dat elke bezoeker van ons erfgoed kan genieten. We schreven in het voorjaar al een artikel over (fysieke) toegankelijkheid. We stelden je toen voor aan Inter, het Vlaams expertisecentrum voor toegankelijkheid. Dit keer hebben we het over toegankelijkheid in een bredere zin. Drie boeiende praktijkverhalen uit het (monumenten)leven van alledag.

DRAAIBOEKEN 

Met 35 vrijwilligers stellen de Sint-Paulusvrienden de Antwerpse Sint-Pauluskerk open voor het publiek. Sinds kort organiseren ze ook rondleidingen voor personen met een visuele handicap. Volgens voorzitter Walter Geluyckens is een kerk een ideale plek om deze mensen rond te leiden: “De vage geur van wierook en kaarsen, de wat vochtige crypte, de zachte klassieke muziek, de hoge en lange ruimte, een habijt van een monnik, een paternoster, de vele marmeren en eikenhouten beelden, een altaarkleed – alles draagt bij tot de beleving.”


Samen met Regina Volckerick, die zelf slechtziende is, en stadsgids Lieve Baplu werkten ze een rondleiding voor blinden en slechtzienden uit. Zo stelden ze een draaiboek op waarin staat welke voorwerpen aangeraakt mogen worden, waar zich versmallingen, trappen en andere hindernissen bevinden en wat goede rustpunten zijn tijdens de wandeling. 


In augustus 2017 ontving de kerk voor het eerst bezoekers met een visuele handicap. Met succes. Kort daarna schreven de Sint-Paulusvrienden enkele organisaties voor blindenzorg aan, opnieuw met succes! Voor 2018 staan enkele exclusieve wandelingen op het programma. 

ELKE KEER ANDERS

Isabelle van Caloen, een oud-verpleegster, neemt in het Kasteel van Loppem de rondleidingen voor mensen met een visuele handicap en personen met een functiebeperking voor haar rekening. “Elke rondleiding is anders, naargelang van het publiek,” weet ze. 
 

Personen met een functiebeperking worden in het kasteel als echte VIP’s behandeld: “De moeilijke uitleg over de kunstwerken sla ik meestal over. In plaats daarvan neem ik het publiek mee naar plekjes in het kasteel waar normaal gezien geen bezoekers komen. De kelder, de zolder, de toren en de paardenboxen zijn veel populairder,” aldus Isabelle. 


Ook de leeftijd van het publiek is voor haar rondleidingen bepalend. “Wanneer ik een ouder publiek voor me heb, heb ik het vaak over de oorlog. Aangezien zij de oorlog zelf hebben meegemaakt creëert dat een sfeer van verbondenheid en betrokkenheid tussen het kasteel en het publiek”. 

SOCIALE VERHALEN 

Om personen met een autismespectrumstoornis een warm en fijn bezoek aan de Gentse schouwburg aan te bieden, ontwikkelde NTGent twee Sociale Verhalen. Dat zijn hulpmiddelen voor mensen met een autismespectrumstoornis, ontwikkeld door Carol Gray. Een Sociaal Verhaal (social story) beschrijft in heldere taal een ‘sociale’ situatie en geeft inzicht in de sociale signalen die bij de situatie horen. 


Als klassen de schouwburg willen bezoeken, bezorgt een publieksmedewerker van NTGent de leerkracht vooraf het Sociale Verhaal. Dat kan gebruikt worden in de voorbereidende les, om zo bij de kinderen het juiste verwachtingspatroon te creëren. Wanneer de leerkracht de vragen of bemerkingen van de kinderen vooraf aan de gids van NTGent bezorgt, kan die daarop inspelen en zo voor een rustig en fijn bezoek zorgen. Belangrijk is dat het Sociaal Verhaal aansluit bij de specifieke situatie van de persoon met de autismespectrumstoornis. 


Laat je inspireren door NTGent. Wie weet maak ook jij binnenkort een Sociaal Verhaal om personen met een autismespectrumstoornis een passend bezoek aan jouw erfgoedsite aan te bieden.