Erfgoededucatieprojecten uit België worden gelauwerd in prijswinnende paper

De Europese Altiero Spinelli-prijs werd dit jaar gewonnen door Interpret Europe, een Europees netwerk dat erfgoedinterpretatie promoot en ondersteunt. In 2016 organiseerde Herita samen met hen in Mechelen de Europese conferentie ‘Heritage Interpretation: the Future for Europe’. De tekstbundel van deze conferentie kan je nog steeds downloaden. De conferentie van Herita en Interpret Europe was de rechtstreekse aanleiding voor het initiatief, het onderzoek en de paper. Elien Demeyere schreef mee aan de winnende paper en bracht zo twee West-Vlaamse erfgoededucatieprojecten onder de aandacht in Europa. Elien komt je misschien bekend voor, ze was ook één van de sprekers op ons afgelopen Open Monumentencongres. De paper waaraan Elien meewerkte gaat dieper in op hoe je als erfgoedorganisatie ook vanuit de universele Europese waarden, zoals gelijkheid en democratie, een erfgoedverhaal kan brengen. Naast de Vlaamse voorbeelden, zijn er ook voorbeelden uit Duitsland, Kroatië, Griekenland en het Verenigd Koninkrijk. 


Vlaamse erfgoededucatieprojecten

Elien Demeyere (Vives, Kortrijk) zette twee erfgoededucatieprojecten voor jonge kinderen op. Benieuwd? We vatten de kern voor je samen:

  • Project 1: De centrale vraag tijdens dit project was: confronteer je jonge kinderen met oorlog? En zo ja, hoe doe je dat dan? Via interactieve en participatieve methodes maakten de kinderen kennis met erfgoedobjecten, verhalen en plekken in hun eigen gemeente. Daarbij was de insteek niet de donkere harde feiten, maar wel gedeelde waarden als solidariteit, vrijheid en democratie. Een belangrijk onderdeel was het creatief kunnen uiten van de gevoelens van de kinderen.
  • Project 2: Het tweede project ging over erfgoed en rituelen. En hoe verschillende culturen dan toch niet zo veel van elkaar verschillen. Tijdens dit project sloegen een vluchtelingencentrum en twee West-Vlaamse scholen de handen in elkaar. De kinderen ontdekten welke rituelen ze gemeen hebben met elkaar en vertelden erover. Alledaagse rituelen zoals slapen en eten kwamen aan bod. Hoewel er veel verschillen waren in de manier waarop de rituelen gebeurden, werd duidelijk dat de redenen waarom we deze rituelen hebben en uitoefenen, uiteindelijk sterk op elkaar lijken. Een boeiend leerproces voor alle kinderen en hun begeleiders, waarin waarden als gelijkheid en respect als kapstokken gebruikt werden. Het project werd ook bekroond door Vluchtenwerk Vlaanderen.

De cases worden dieper toegelicht in de paper ‘Engaging citizens with Europe’s cultural heritage’
 

Welke paper?

De paper bestaat uit drie delen: Hoe werkt erfgoedinterpretatie? Wat verstaan we onder Europa’s waarden? Hoe kan de Europese dimensie van erfgoed geïnterpreteerd worden? De praktijkvoorbeelden, waaronder ook de Vlaamse praktijkvoorbeelden, zijn een onderdeel van dat laatste. Daarnaast lees je in de paper ook meer over doelgroepenwerking en hoe je intermedieert met je bezoeker.  

  1. Het geeft je als erfgoedorganisatie een kader om de verhalen van je erfgoedplek vanuit een ander perspectief, nl. vanuit een waardenkader, te vertellen aan de bezoeker. Dat zorgt inhoudelijk voor een enorme verrijking.
     
  2. De paper helpt je op weg bij het uitwerken van een nieuwe strategie, bij het opmaken van een subsidie- of erkenningsdossier, bij het herbekijken of de voorbereiding van een nieuwe ontsluiting op jouw erfgoedsite enzovoort.
      
  3. We delen een aantal waarden, zoals solidariteit, respect, democratie, gelijkheid… over de (Europese) culturen heen. Door de waarden als kapstok te gebruik, kan je als erfgoedprofessional gemakkelijker discussie en debat op gang brengen over de grenzen heen (interculturele dialoog). Het zijn immers waarden waar iedere bezoeker zich in kan herkennen. Op die manier spreek je de bezoeker aan op gedeelde grond en op haar of zijn eigen leefwereld. Daardoor zal het bezoek ook veel langer blijven hangen.
     
  4. De auteurs willen de Europese Unie aanspreken op hun eigen doelstellingen en discours rond waarden zoals vrede, democratie, burgerschap,…. En laten zien dat erfgoedinterpretatie een bijdrage kan leveren aan het behalen van die doelstellingen. Het Europees Jaar van het Cultureel Erfgoed 2018 is een kans voor de erfgoedsector om erfgoed hoger op de agenda te zetten. Deze paper is een bijdrage om de komende jaren verder te werken het Europese thema. De auteurs willen aantonen hoe erfgoed en de interpretatie ervan een middel is om (Europese) waarden te delen en erover te spreken met anderen. Op die manier werkt de erfgoedsector mee aan Europese doelstellingen zoals actief burgerschap en gemeenschapsvorming. De auteurs formuleren daarom als slot enkele aanbevelingen voor de toekomst. 
     
  5. De paper bevat concrete praktijkcases. Doe dus inspiratie op in de cases, met het waardenkader of ga aan de slag en zoek via deze weg Europese partners voor jouw erfgoedproject.
     

Je vindt de paper onderaan in bijlage.