Groot Congres in De Grote Post: een terugblik

© Stefan Dewickere

Een passender locatie was nauwelijks denkbaar voor het derde Open Monumentencongres van Herita: De Grote Post in Oostende werd een vijftal jaar geleden omgebouwd van voormalig postgebouw tot ‘cultuurfabriek’. Een voorbeeldige herbestemming met een duidelijke missie: mensen met elkaar in contact brengen, verbinden, hen verrassen met allerlei nieuws…

Dat was ook het doel van het Open Monumentencongres op die zonovergoten donderdag 16 maart: mensen met elkaar en met het erfgoed in contact en in verbinding brengen, deelnemers verrassen met nieuwe ideeën, ontwikkelingen, inzichten… Dat gebeurde in de vele wandelgangen van De Grote Post en tijdens de lunch en receptie achteraf in de Grote Foyer, achter de oude postloketten. Maar natuurlijk ook door de brede waaier van wat er werd verteld en getoond.

Het centrale thema van het congres was dan ook: hoe vergroten we de betrokkenheid van het brede publiek bij het erfgoed, de monumenten en hun verhalen? Zeg maar: hoe brengen we meer mensen in contact met het erfgoed, hoe verrassen we ze, hoe leggen we verbindingen met hun verleden, hun buurt, hun omgeving…? En met de toekomst van dat verleden.

Dat was waar de zowat 175 deelnemers aan het congres op afkwamen. Zij kregen waar voor hun komst naar De Grote Post.

Algemeen directeur van Herita Margit Bal en Minister-president en Vlaams minister van Onroerend Erfgoed Geert Bourgeois beten de spits af

Herita werkt na een woelig jaar aan een grondige herijking van de eigen strategie en werking, aldus Margit Bal. De centrale vraag hierbij is: wat moet en kan Herita betekenen voor de erfgoedsector en voor de mensen in Vlaanderen? In de herfst zal dat proces met participatie van de sector uitmonden in een Herita 2.0.

Margit hield in haar speech een pleidooi voor een werkbaar kader voor onroerend erfgoed en wees op de problemen inzake financiering, beheersplanning en timing. De financiële middelen zijn beperkt, te beperkt om te doen wat we moeten doen. Nieuwe externe financiële middelen en impulsen dienen zich aan. Ze pleitte ook om van de evaluatie van het Onroerenderfgoeddecreet dit jaar een participatief traject te maken met de betrokken actoren uit de sector. Dat biedt zoveel meer garantie op ‘werkbaarheid’ nadien.

Tot slot benadrukte Margit het belang van een langetermijnvisie voor erfgoed. Waar willen we naar toe en hoe kan erfgoed een bruggenbouwer zijn om samen met andere beleidsdomeinen vooruit te denken en oplossingen voor de samenleving aan te reiken? We moeten verder kijken dan openstelling en publiekswerking. Erfgoed is immers een immaterieel cultureel kapitaal dat een brede waaier aan economische en maatschappelijke activiteit creëert.

Minister-president en Vlaams minister van Onroerend Erfgoed Geert Bourgeois wees erop dat erfgoed nood heeft aan mensen, en dat mensen erfgoed nodig hebben als een onderdeel van hun identiteit. In tijden van budgettaire krapte en rekening houdend met de vele ‘zorgen’ en andere prioriteiten van de Vlaamse regering blijft die regering investeren in onroerend erfgoed. Er blijft in Vlaanderen een paradox: er is een grote publieke belangstelling voor ons erfgoed, zoals Open Monumentendag elk jaar weer bewijst, maar de draagkracht voor dat erfgoed in onze samenleving laat nog te wensen over. Daar moet nog ‘winst’ gemaakt worden. Erfgoed moet een zorg en thema voor iedereen worden.

Meer weten over de keynote sprekers Anna Athanasopoulou en David Penberthy?

De twee keynote sprekers zorgden voor een boeiende voormiddag. Anna Athanasopoulou van de Europese Commissie introduceerde op het congres het European Year for Cultural Heritage (2018). David Penberthy werkt als expert in heritage interpretation voor Cadw Wales. Meer weten wat deze internationale sprekers te vertellen hadden? Houd onze website en nieuwsbrief in de gaten voor de verslagen.

Bekijk de presentaties en de foto’s 

Bekijk alle presentaties van de sprekers (in het programma, klik op de spreker) en de foto’s!

Was jij op ons congres? Geef ons je mening en bouw mee aan het Open Monumentencongres van 2018!