Pleitbezorging: basisprincipes en uitgangspunten

Pleitbezorging is geen belangenbehartiging of lobbywerk in de ‘klassieke’ betekenis, nl. het louter uitoefenen van invloed op beleidsmakers, overheidsdiensten of andere partijen voor het eigen belang, op een eerder ondoorzichtige manier en los van de publieke kanalen voor inspraak en participatie. Als pleitbezorger hanteert Herita daarom enkele basisprincipes en uitgangspunten

  • Herita’s pleitbezorging richt zich op de erfgoedsector en alle belanghebbenden, op politiek, op media, maar evenzeer op burgers, marktpartijen en andere maatschappelijke spelers.  
  • Geïnspireerd door tendensen in de maatschappij en de evoluties inzake verenigingswerking zet Herita in op een verschuiving van klassieke belangenbehartiging naar pleitbezorging. Daarbij ligt de focus op het belang en vooral de bijdrage van erfgoed voor de samenleving. Inzetten op kansen voor erfgoed is daarom belangrijker dan een focus op bedreigingen. 
  • Herita zet in op een algemeen en collectief belang. Dat algemeen belang slaat op het belang dat erfgoed heeft voor de samenleving in haar geheel en niet voor de erfgoedsector alleen. Het collectief belang gaat wel degelijk over het belang van de sector maar dan als groep. 
  • Daarom doet Herita geen tussenkomsten voor individuele dossiers, noch bij vergunningverlenende administraties, noch bij politieke besturen. Om diezelfde reden ondertekent Herita bvb. geen petities voor concrete erfgoedobjecten of lokale projecten en onderneemt ze hierover evenmin actieve communicatieacties. Dergelijke initiatieven kunnen evenwel een inspiratiebron zijn voor acties waar de erfgoedsector of een specifieke deelsector (varend, funerair, archeologie, molens,…) baat bij heeft. In dergelijke gevallen kan Herita initiatieven nemen om het verhaal en de problematiek op een genuanceerde manier onder de aandacht te brengen, bvb. om herhaling te voorkomen en om fundamentele of chronische pijnpunten onder de aandacht te brengen.
  • Herita benadrukt het belang van een proactieve en positieve strategie bij pleitbezorging voor erfgoed en sector. Al te vaak wordt gewerkt vanuit een reactieve en verdedigende positie of onder druk van bedreigd erfgoed, terwijl draagvlak voor erfgoed vooral een kwestie is van potentieel, constructieve bijdrage, anticipatie, innovatie, inspiratie en voortrekkersrol.       
  • Bij pleitbezorging zijn kwaliteit, objectiviteit en neutraliteit sleutelbegrippen om de organisatie als een betrouwbare en geloofwaardige partner te positioneren. Ook dat maakt het voor Herita niet mogelijk om mee te gaan in de vele vragen naar ondersteuning van allerlei individuele dossiers, waarvan de kwaliteit en legitimiteit steeds een grondig voorafgaand onderzoek vergen.
  • In het verlengde daarvan speelt onafhankelijkheid eveneens een belangrijke rol bij pleitbezorging. Herita heeft een samenwerkingsovereenkomst met de Vlaamse overheid en ontvangt en jaarlijkse werkingssubsidie maar dat belet niet dat alle medewerkers in een geest van onafhankelijkheid werken. 
  • Herita wenst haar taak als pleitbezorger in alle transparantie op te nemen. Conform met haar Code Goed Bestuur zet ze daarvoor in op diverse vormen van communicatie en informatiedoorstroming. Dat kan zowel via publieke media als via eerder discrete vormen van vertrouwelijk overleg. Medewerkers moeten ook kunnen omgaan met kritiek, mogen geen defensieve houding aannemen en moeten openstaan voor alle mogelijke suggesties en voorstellen. 
  • Herita werkt met een open netwerk-filosofie, waardoor eenieder kan bijdragen met allerlei vormen van inhoud, expertise of kennis. Dat netwerk weerspiegelt en vertegenwoordigt een grote diversiteit, waarbij iedereen de gelegenheid heeft om op een respectvolle manier eigen meningen te uiten en te delen. Herita hanteert geen (erfgoed)dogma’s en een wederzijdse constructief-kritische houding wordt bijzonder geapprecieerd. 
  • Herita werkt vanuit een integrale visie op erfgoed, nl. door roerend, onroerend en immaterieel erfgoed als één geheel te aanzien. De Vlaamse overheid organiseerde zich met twee ministers, twee administraties en afzonderlijke regelgeving, terwijl Herita al geruime tijd pleitbezorger is van een integrale aanpak op Vlaams niveau zoals dat lokaal en internationaal gebeurt. 
  • Daarnaast hanteert Herita een geïntegreerde blik op erfgoed. Erfgoed staat immers niet alleen en gaat in interactie met economie, ruimtelijke ordening, leefmilieu, cultuur, onderwijs, toerisme, landbouw, onderzoek en innovatie, welzijn enz. Herita benadert erfgoed dan ook ontwikkelingsgericht door te vertrekken vanuit de sterkte en het potentieel. 
  • Herita onderschrijft het belang van ‘participerend bestuur’, waarbij burgers en organisaties zich engageren in en participeren aan beleidsprocessen. Zij moeten een nauwere rol spelen bij het nemen van beslissingen over erfgoed. Anderzijds moeten (medewerkers van) overheden openstaan voor dergelijk engagement, door die betrokkenheid structureel in te bedden in hun processen.