Sectorbevraging wijziging onroerenderfgoedregelgeving

Herita rondetafelsessie 17 januari 2018

Herita organiseerde in de periode december 2017 - januari 2018 een open en laagdrempelige bevraging binnen de erfgoedsector over de geplande en aangekondigde wijzigingen aan de onroerenderfgoedregelgeving. Aanleiding was de eerste goedkeuring van een voorontwerp van wijzigingsdecreet door de Vlaams Regering op 24 november 2017 en de vaststelling dat de betrokken sector nooit bevraagd wordt door de overheid. Herita wenst vanuit haar nieuwe strategie in te zetten op een actieve ondersteuning van de sector en de bevraging was daartoe een van de eerste initiatieven.  


Het traject startte met een kwantitatieve bevraging in de vorm van een online vragenlijst op de Herita-website. Daarop volgde een kwalitatieve bevraging met rondetafelsessies. De resultaten en beleidsaanbevelingen werden vervolgens gedeeld met de sector tijdens het Open Monumentencongres op 15 maart 2018, ondersteund door een panelgesprek waaraan de Vlaamse overheid eveneens participeerde. Nadien blijft Herita de resultaten en beleidsaanbevelingen onder de aandacht houden van zowel het beleid, de administratie en het Vlaams Parlement.  


De rondetafelsessies werden georgansieerd op een weekend- en een weekdag om zoveel mogelijk vrijwilligers en beroepskrachten te bereiken. Deelnemers gingen aan de slag met de resultaten van de kwantitatieve bevraging, debatteerden, legden een focus, vulden aan wat ontbrak en formuleerden alternatieve scenario’s. De inschrijvers vertegenwoordigden een breed spectrum: IOED’s, gemeente- en provinciebesturen, federale overheid, private en publieke erfgoedbeheerders, musea, koepel- en belangenorganisaties, archeologen en archeologische bedrijven, architecten en ontwerpbureaus, (thematische) erfgoedverenigingen, universiteiten, kerkfabrieken, regionale landschappen en lokale erfgoedraden. Herita raakte met haar initiatief duidelijk een gevoelige snaar en slaagt er in om een grote diversiteit aan erfgoedzorgers en andere sectorspelers aan te spreken.


Het resultaat van zowel de online bevraging als van de rondetafelsessies werd vervolgens thematisch gebundeld in een syntheserapport: beleidsproces, algemeen, beheer, financiering, archeologie, actoren en ontsluiting. Op basis van de resultaten formuleerde Herita 40 concrete beleidsaanbevelingen om het onroerenderfgoedbeleid, de bestaande regelgeving en de geplande wijzigingen te verbeteren. De eerste aanbeveling vertolkt in elk geval de nadrukkelijke wens van alle respondenten en deelnemers: betrek en bevraag de sector (pro)actief bij de creatie en wijziging van regelgeving die er voor hen is.  


Naar aanleiding van de bespreking in de bevoegde commissie van het Vlaams Parlement maakte Herita een Position paper en bezorgde dit document aan de betrokken parlementsleden met de expliciete vraag om de voorstellen uit de sector ter harte te nemen en om ze effectief te vertalen in concrete maatregelen. Die verwachtingen zijn er specifiek voor de wijziging van het uitvoeringsbesluit.